Agressieve games, agressieve gamers?

“Hans Van Themsche speelt nog steeds gewelddadige games” – Een oude krantenkop die helaas de hedendaagse perceptie van games nog steeds samenvat. Niet alleen zou het geweld rechtstreeks te linken zijn aan het speelgedrag, ook zouden de games te gewelddadig en realistisch zijn. Hierdoor zouden gamers hun voeling met de echte wereld verliezen. Maar is dat echt zo? Rockmuziek was ooit ook de zogenaamde motor voor geweld, en kijk nu… De media schetst maar al te graag een vertekend, negatief beeld van nieuwe zaken. Gelukkig scheppen we in de #Bibternat graag duidelijkheid. En wat blijkt? Het is lang niet zo eenvoudig…

Uiteenlopend onderzoek

Is er een verband tussen geweld in games en gamers? Is er een verband tussen games en agressie? Wij weten het ook nog niet. Er is na decennia onderzoek nog steeds geen definitief antwoord. De conclusies gaan van een simpele ‘neen’ tot ‘gamen en criminaliteit zijn rechtstreeks met elkaar verbonden’. Dat laatste werd intussen weerlegd, maar de categorieke ‘neen’ evenzeer. De oorzaak ligt hem in het onderzoek zelf. Niet elke studie wil hetzelfde bewijzen. De ene legt de focus op langetermijneffecten, de andere is dan weer enkel op zoek zijn naar een opwekking van agressie en niet naar gewenning aan agressief gedrag. Elke gehanteerde methode kan leiden tot een drastisch ander besluit, en dat valt op bij het vergelijken van al deze onderzoeken.

Bovendien wordt het kader zelden ruim genoeg genomen om een realistische gamer te schetsen. Normaal ook, zulke onderzoeken zouden niet alleen logistiek voor problemen zorgen, teveel variabelen per test kunnen het onmogelijk maken om tot een statistisch significant besluit te komen. Op vragen zoals ‘Is er een genre meer vatbaar voor agressieve uitingen?’, ‘Was dit zelfstandig gamen of tegen andere spelers?’ of ‘Zorgen sommige spellen voor een kalmerend effect?’ vind je wel hypotheses, maar zelden sluitende antwoorden.

Gamen doe je echter nooit in een vacuüm. Factoren als humeur en opvoeding, maar ook online uitdagen of speldefecten spelen een belangrijke rol in die al dan niet bestaande agressie. Verschillende modellen houden hier wel rekening mee waaronder het ‘General Agression Affects Model’ (GAAM). Deze methodiek bewijst (door consensus) bijvoorbeeld dat er gewenning aan agressie ontstaat bij gamen. Helaas kan het dit enkel zeggen met een uitloksituatie, op korte termijn, en zegt dit niets over effectieve daden van geweld. Anderen stellen dan met hetzelfde model dat blootstelling aan geweld voor een vermindering zorgt, daar de proefpersoon nu een uitlaatklep heeft, maar ook dit kunnen de onderzoekers slechts in een beperkt kader hard maken.

GAAM model kortetermijn

Niet alleen het gamen, maar ook de omgeving en de opvoeding spelen een belangrijke rol in het debat

Agressie uit frustratie

Sommigen onderzoeken wijzen niet de games met de vinger maar het verlies aan controle tijdens gamen. Dit onderzoek toont aan dat agressiviteit kan ontstaan door frustratie. Zolang het lukt, wordt geen tegenstand ervaren, of het spel nu een ware oorlogsimulator is of net het tegenovergestelde. Enkel als het misgaat, al dan niet door zijn toedoen, dan pas vertoont de gamer een agressieve reactie. Een vergelijkbaar fenomeen kan opgemerkt worden bij s(up)porters die voor het uiterste gaan. Het ene legt het andere niet uit, nog vrijwaart die samenloop van data een unanieme conclusie, maar nuance is onontbeerlijk voor het begrip van dat geweld. Voetbalsupporters zijn niet per definitie gewelddadige hooligans. Hetzelfde geldt voor gamers…

Dit is mijn opinie uiteraard, maar ik hecht veel meer belang aan deze nuance dan aan de ‘ja’ of ‘neen’ onderzoeken. Het is quasi onmogelijk om boos te worden bij spellen zoals Life is Strange, en toch kan dat eens gebeuren wanneer de besturingen absoluut niet mee willen. Anderzijds ontstaat er geen gevoel van agressie bij aartsmoeilijk en gewelddadige games als Dark Souls, gewoon omdat hier geen frustratie ontstaat in besturingen of verlies. En toch kan ik ook begrijpen dat je een na een stevig potje DOOM nog energie te over hebt. En dan heb je nog online games, waarbij je soms zonder reden uitgescholden wordt terwijl je tot dan op je gemak in de zetel zat. Probeer daar maar eens kalm van weg te stappen.

dark eater midir dark souls 3
Rustig blijven…

Men moet beseffen dat dit soort problemen inherent zijn aan het spel/de gemeenschap/je gerief en dat deze niet zomaar zullen verdwijnen. Er zijn dus evenveel oorzaken als dat er spelers en spellen zijn. De schuld steeds op materiaal of een ander afschuiven is dan natuurlijk geen echte oplossing, maar als de oorzaak al moeilijk te benoemen is, kan je al raden hoe gemakkelijk een oplossing vinden is…

Een oplossing op maat

Elke gamer die agressief gedrag vertoont moet op individuele basis geëvalueerd worden. Met deze paar vragen ben je al een heel eind verder:

  • Welk spel speelt hij momenteel?
  • Is het spel geschikt? (zie ook ons artikel hierover)
  • Speelt hij/zij competitief en/of online?
  • Waarom voelt het kind zich agressief?
  • Is dit systematisch?

Uiteraard is er geen excuus voor gewelddadig gedrag, maar begrip kan iedereen opbrengen. Misschien was dit een eenmalige opvlieging omdat hij online werd uitgelokt, in welk geval je kind dan nooit meer kwaad mag worden of best inziet dat hij/zij online gamen best vermijdt.

Als je kind echter ieder avond van 18h tot 22h staat te roepen tegen zijn scherm, moet er ingegrepen worden. Ouder zijn is soms harde keuzes maken, maar op dat ogenblik zorgt een absolute ban op het medium niet voor het beoogde effect, nog is dit zinvol. Verbieden heeft zelden het gewenste effect op kinderen. Een mogelijke oplossing is dan, op een positieve manier, suggereren dat dit spel hem/haar niet ligt, het slechtste in hun naar boven haalt, en dat je ze nog nooit zo gezien hebt. Een ander spel of zelfs spelgenre aanraden kan dan een oplossing bieden zonder een ware straf te zijn, al moet het kind wel eerst kalmeren natuurlijk. Als je kind dit zelf ook kan inzien en bereid is over te stappen tot een minder prikkelend spel, kan de situatie ontmanteld worden.

Wil het kind geen toegeving doen zit er helaas niets anders op dan verbieden, liefst enkel tijdelijk of met een alternatief om een positieve ingesteldheid te bewaren. Tijdens het verbod zorg je wel best voor een andere uitlaatklep. De gestrafte tijd gewoon uitzitten zorgt enkel voor opborrelende frustratie. Een oplossing zou kunnen zijn om de gametijd (tijdelijk) om te zetten naar andere ludieke activiteiten zoals sport, dans, cultuur of bordspelen. De virtuele wereld wordt best even vermeden op dat ogenblik. Het zijn natuurlijk maar suggesties en men zal per geval moeten evalueren en uitproberen.
Weigert het kind tot inzicht te komen via dialoog en toegevingen kan er ook sprake zijn van een gameverslaving. Prioriteiten zijn verkeerd en het kind lijdt hier fysiek of mentaal onder. Veelal is de agressie dan een bijwerking van het spel(genre) waaraan het kind verslaafd is. Een topic voor een volgend artikel helaas…

Gewelddadige games zorgen dus niet altijd voor gewelddadige gamers, maar agressie kan zeker ontstaan door games. Over kortetermijneffecten is al heel veel onderzoek gevoerd, over de langetermijneffecten moet men het onderzoek nog afwachten en met elkaar vergelijken. Net als elk psychologisch fenomeen is niets zwart of wit. Een oplossing is dat dus evenmin. Mocht een gewelddadige gamer toch hulp nodig hebben, dan moet niet alleen de speler maar ook het spel en de omgeving in achting genomen worden. Hopelijk helpen we zo niet alleen spelers terug op het plezante pad, we helpen zo ook wat clichés de maatschappij uit. En zoals altijd, deel gerust je ervaringen of bemerkingen in de comments hieronder.

Ben je geconfronteerd met een agressieve gamer of heb je vragen rond gameverslaving neem dan contact op met de Preventiedienst Noord-Pajottenland.

Geef een reactie