Gaming socialisatie of hoe spelen ons dichter bij elkaar brengt

“Ze zitten hele dagen op die videospelletjes te staren. Dat ze eens buiten gaan spelen, het is mooi weer” Wat als ik je zou vertellen dat gamen, op een frisse neus halen na, niet moet onderdoen aan het traditionele speelpatroon? Games zijn ook spellen, en gezien de technologische sprongen die we de laatste decennia gemaakt hebben, dragen ze zelfs  bij tot socialisatie.

Stokoude hobby

Elk zoogdier speelt om zijn instincten aan te scherpen. De mens is hier geen uitzondering en ook al hebben we geen rotsschildering in Lasceaux ter bevestiging, liet de geschiedenis tal van sporen na. Zo hadden de Egyptenaren hun eigen bordspel: Senet. Het was nog niet voor iedereen, maar ongeacht je klasse, je moest het wel met iemand spelen (Althans dat vermoeden we gezien er geen uitdrukkelijke spelregels ontdekt werden). Het sociaal aspect van het bordspel staat centraal in zijn ontwerp.

Senet, het oudste bordspel dat we ‘kennen’

Competitie is dan de vermoedelijk drijfveer van het spel. Om ter ’t eerst X, een klassieker in gamedesign. De socialisatie is dan hiërarchisch: ‘Wie is de beste in dit spel?’ met, afhankelijk van zijn context, een andere betekenis voor de overwinning. Naast de spelregels vertelt ook de plaats waar het gespeeld werd ons wat over de socialisatie van spelen. Het werd gevonden in tomben om de tijd te doden, op werven om te pauzeren en bij de adel als een eerste vorm van netwerken. Het bevorderde de band tussen mensen, of ze nu speelden of louter observeerden.

Andere spellen dienden dan weer om op te voeden in groep. Zo is het bekende slangen en ladders oorspronkelijk een hindoeïstisch tijdverdrijf dat de moksha –de spirituele tocht naar bevrijding door reïncarnatie, moest verduidelijken. Elke ladder stelde een deugd voor, terwijl de slangen zonden voorstelden. De willekeurige aard van een overwinning opende dan de deur voor een filosofisch gesprek. Ideaal, je zit dan toch al allemaal rond een bordspel.

An sich is een videospel dan ook ‘maar’ een specifieke uitvoering van zo bordspel waarin de regels ongezien beheerd worden door een computer.

Spelen is leren

We spelen dus al van oudsher maar als je fastforward naar de toekomst, merk je dat onze spellen nog steeds hetzelfde fundamentele doel hebben: ze zijn er om een aspect van ons gedrag (of toekomstig gedrag) te bevorderen, een vaardigheid uit te diepen of gewoon om een leuke tijd te hebben. ‘In groep’ is nog steeds het leitmotiv, maar de uitvoering werd dankzij het internet naar ongekende hoogte’s getild. Online chatten en samen Fortnite spelen of asymmetrisch een bordspelbeurt opnemen via een tabletop-simulator, het zijn alomtegenwoordige praktijken geworden. Zo alomtegenwoordig, dat games een doorslaggevende factor zijn bij vormen van vriendschappen voor jongens.

Een bordspel op Tabletop simulator. Net echt; te spelen van overal

Wanneer we spelen, en dus socialiseren, leren we iets bij. Hoe en wat we leren hangt dan af van het spel en de graad van socialisatie. Kijk je naar een potje? Praat je over een spel met vrienden? Ben je ingeschreven in de nationale competitie? ‘Kijken’ leert wat je de voor- en nadelen zijn van een bereikt traject. ‘Praten over’ scherpt je analytisch vermogen over een traject. ‘Je meten aan’ verbetert je vaardigheid in een bepaald traject. Al die kennis kan je toepassen op toekomstige trajecten, en zo gaat de bal aan het rollen. Spelen is socialiseren, en socialiseren is leren. Over het spel, over jezelf, over hoe je met anderen kan omgaan en over de wereld.

Sociaal gedrag in en rond games

Videogames onderscheiden zich verder van de meeste andere spellen door hun gemeenschap. Waar klassieke bordspellen vaak in gesloten groepen gespeeld worden, worden videogames steeds vaker in grote online omgevingen gespeeld. Alle aspecten van socialisatie komen ook aan bod, maar kunnen daarnaast voor blijvende langeafstandsvriendschappen zorgen. Het vertoeven in een gemeenschap zorgt voor een gevoel van samenhorigheid, identiteit. De drempel is ook lager door de initiële anonimiteit. ‘Genderswappen’ in een MMO, daar kijkt niemand meer van op.

Genderswapping superhoeroes
Genderswappen, ook cosplayers doen het al lang

 

Toegegeven, elke vorm van netwerk communicatie kan voor het gemeenschapsgevoel zorgen, zoals bijvoorbeeld samen een sportevenement volgen. Iedereen herinnert zich de duivelsgekte van deze zomer, en vooral de samenhorigheid die het plots meebracht. Hoe plezant was het om samen ‘aaaaaah, oooooooeeeeeeee’ te roepen bij een gemist doelpunt?

In zijn meest abstracte vorm is het WK volgen de eerste vorm van socialisatie in spellen, ‘kijken naar een potje’. Als de eerste graad socialisatie bij sport al een sociale bedoeling is, waarom zou gamen dan een asociale activiteit zijn?

Kortom gamen is lang niet zo asociaal als iedereen wel denkt! Ook zin om samen sociaal te gamen? Kom dan zeker naar Gaming Zaterdag in de #bibternat.

 

Geef een reactie